Cash is de zuurstof van elke onderneming. Zonder voldoende liquiditeit komt de werking onder druk te staan, of zoals de wereldbekende belegger Warren Buffet het zei: “Cash is King“. Maar te veel cash op de bankrekening is evenmin ideaal: geld dat niets opbrengt, creëert geen waarde en kan zelfs kansen blokkeren.
De kernvraag is dus niet alleen hoeveel cash is gezond, maar ook hoe je jouw investeringen financiert. En daar botsen we in de praktijk vaak op een misverstand: schulden worden gezien als risico, terwijl slim gebruik van schulden net waarde kan creëren.
Hoeveel cash heeft een KMO nodig?
Internationale corporate finance-literatuur (onder meer McKinsey) hanteert geen vast bedrag, maar wel duidelijke principes. Ook voor Belgische KMO’s zijn die perfect toepasbaar:
- minimaal één maand vaste kosten als basisbuffer;
- twee tot drie maanden vaste kosten als comfortabele zone;
- vanaf ongeveer zes maanden vaste kosten spreken we doorgaans van overtollige of “excess” cash.
Ter illustratie:
een onderneming met 200.000 EUR vaste maandelijkse kosten heeft idealiter
- minimaal 200.000 EUR cash,
- comfortabel 400.000 à 600.000 EUR,
- en vanaf ongeveer 1,2 miljoen EUR vaak meer cash dan operationeel nodig.
Die overtollige middelen vragen om een bewuste beslissing.
Cash is kapitaal en kapitaal moet renderen
Cash is een activum met een zeer laag rendement. Wie structureel waarde wil creëren, moet elke euro op de balans een functie geven:
- operationeel: als noodzakelijke buffer;
- strategisch: om te investeren in groei of efficiëntie;
- financieel: om schulden af te bouwen of middelen uit te keren.
Cash die geen duidelijke bestemming heeft, is geen teken van sterkte maar van gemiste opportuniteiten.
De financiële hefboom: een onderschat instrument
Veel Belgische KMO’s financieren investeringen uitsluitend met eigen middelen. Dat voelt veilig, maar is economisch niet altijd rationeel.
Een eenvoudig voorbeeld maakt dit duidelijk.
Stel: u investeert 1.000.000 EUR in een machine die jaarlijks 80.000 EUR operationeel resultaat oplevert.
Volledig met eigen middelen gefinancierd
- Operationeel resultaat: 80.000 EUR
- Belasting (25%): 20.000 EUR
- Nettoresultaat: 60.000 EUR
- Rendement op eigen vermogen: 6% (= 60.000 EUR / 1.000.000 EUR)
Deels gefinancierd met een lening (50%)
- Eigen middelen: 500.000 EUR
- Banklening: 500.000 EUR aan 4% rente
- Rente: 20.000 EUR
- Belastingen dalen door intrestaftrek
- Nettoresultaat: 45.000 EUR
- Rendement op eigen vermogen: 9% (=45.000 EUR / 500.000 EUR)
Het resultaat is duidelijk: door slim gebruik te maken van vreemd vermogen stijgt het rendement op het eigen kapitaal aanzienlijk.
Lenen kan waarde creëren
Dit leidt tot een fundamenteel inzicht: niet lenen is niet automatisch veilig, het kan zelfs waarde vernietigen.
Zolang het rendement op een investering hoger ligt dan de na-belastingkost van de lening, creëert schuld extra waarde voor de aandeelhouder. Schulden zijn dan geen last, maar een hefboom.
Uiteraard vraagt dit discipline en inzicht.
Het matching principle
Een gezond financieringsbeleid volgt het zogenaamde matching principle:
- langetermijninvesteringen (machines, gebouwen, overnames) financiert men met langetermijnmiddelen;
- kortlopende noden (werkkapitaal, seizoenspieken) met kortlopende kredieten.
Zo vermijdt men liquiditeitsspanningen en blijft de balans robuust.
Daarnaast is het essentieel om de Debt Service Coverage Ratio (DSCR) te bewaken: de kasstroom moet voldoende zijn om rente en aflossingen comfortabel te dragen. Banken hanteren hierbij vaak een minimum van 1,2.
Cashbeheer vraagt scenario’s en keuzes
Een gezonde cashbuffer wordt niet op buikgevoel bepaald, maar via scenario-analyse:
- wat als klanten later betalen;
- wat als de rente verder stijgt;
- wat als de omzet tijdelijk terugvalt.
Succesvolle ondernemingen koppelen dit aan duidelijke keuzes: overtollige cash wordt niet geparkeerd, maar doelgericht ingezet zodat ook daar extra rendement wordt gehaald door deze eventueel (tijdelijk) te beleggen.
Onze visie bij Axentis
Cash en schulden zijn geen doel op zich, maar instrumenten om waarde te creëren. De juiste balans tussen liquiditeit, investeringen en financiering verschilt van onderneming tot onderneming.
Twijfel je of jouw onderneming haar middelen optimaal inzet? Bij Axentis denken wij graag met jou mee.